Het SEPA-incassomandaat uitgelegd
Zonder geldig mandaat mag je niet incasseren, en bij een geschil moet jij kunnen aantonen dat het bestond. Deze pagina zet op een rij wat een mandaat moet bevatten, hoe lang het meegaat en waar het in de praktijk misgaat.
Laatst bijgewerkt: 5 september 2026
Automatische incasso werkt op vertrouwen dat achteraf controleerbaar moet zijn. De bank van je klant kijkt bij een gewone consumentenincasso niet vooraf of jij toestemming had; die controle komt pas als er een klacht is. Dan moet jij kunnen laten zien waar je toestemming op berustte.
Wat er in een geldig mandaat hoort
Een SEPA-machtiging is pas compleet met deze gegevens:
- Naam en adres van de incassant, degene die afschrijft. Incasseer je via een payment service provider, dan is dat die partij.
- Het incassant-ID van de incassant.
- Een uniek machtigingskenmerk, waarmee dit ene mandaat te herleiden is.
- Naam en IBAN van de klant.
- Of het om een eenmalige of een doorlopende machtiging gaat.
- De datum en de toestemming zelf: een handtekening, of een digitale handeling die daarmee gelijkstaat.
Ontbreekt een van deze elementen, dan heb je bij een geschil een probleem: de klant kan tot 13 maanden terug zijn geld opeisen in plaats van 8 weken.
Doorlopend of eenmalig
Een eenmalige machtiging geldt voor precies één afschrijving. Gebruik je hem een tweede keer, dan is die tweede incasso ongeautoriseerd.
Een doorlopende machtiging dekt een reeks afschrijvingen en is wat je nodig hebt voor abonnementen, contracten en onderhoudsplannen. Let op de vervaltermijn: schrijf je 36 maanden lang niets af, dan vervalt het mandaat. Dat speelt bij klanten die je jaarlijks factureert en een keer overslaat, of bij een abonnement dat lang gepauzeerd staat.
Digitale toestemming is niet hetzelfde als een mandaat
Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis, en het onderscheid is de moeite waard om scherp te hebben.
Een eerste online betaling is geen ondertekend mandaat. De gebruikelijkste route bij een payment service provider is dat de klant één keer afrekent via iDEAL, waarna de provider een machtiging vastlegt en je doorlopend kunt incasseren. Dat werkt technisch prima en zo doet vrijwel de hele Nederlandse markt het. Maar het levert je geen formele machtiging op in de zin van de SEPA-regels: er is geen handtekening en geen machtigingsformulier met de gegevens uit de vorige paragraaf.
Wat dat praktisch betekent: bij een betwisting heb je geen mandaat om te overleggen. Je kunt aantonen dat er een betaling was en dat de klant akkoord ging met je voorwaarden, maar niet dat er een getekende machtiging lag. Ga er dus van uit dat je klant in de praktijk het volledige terugboekrecht houdt, en richt je administratie en je cashflow daarop in.
Een getekende machtiging is de formele route. Tekent de klant een formulier waarin de hierboven genoemde gegevens staan, dan heb je wel een mandaat in de formele zin. In RCUR voer je dan vanaf het Advanced-pakket handmatig de IBAN in en zet je de klant direct in een abonnement, zonder eerste online betaling. Bewaar dat formulier geordend: het is je enige verweer als het misgaat.
Welke route past, hangt af van wat er op het spel staat. Bij kleine maandbedragen aan consumenten wegen de conversievoordelen van de betaalroute doorgaans zwaarder dan het bewijsrisico. Bij grote bedragen of lange contracten is een getekende machtiging het overwegen waard. Dit is geen juridisch advies; laat je voorwaarden nakijken als er veel van afhangt.
De vooraankondiging
Je moet je klant vooraf laten weten welk bedrag je op welke datum afschrijft. De standaardtermijn is 14 kalenderdagen, maar je mag een kortere termijn met je klant afspreken. Dat gebeurt gewoonlijk in de algemene voorwaarden of de abonnementsovereenkomst.
Bij een vast bedrag op een vaste datum hoef je dit niet elke maand te herhalen: één aankondiging voor de hele reeks volstaat. Wijzigt het bedrag of de datum, dan meld je dat opnieuw. In de praktijk regel je dit met de factuur die je toch al verstuurt.
Storneringstermijnen
Dit is het deel dat bedrijven het vaakst verrast.
| Situatie | Termijn |
|---|---|
| Consumentenincasso met geldig mandaat | 8 weken, zonder opgaaf van reden |
| Incasso zonder geldig mandaat | 13 maanden |
| Zakelijke incasso (B2B-variant) | Geen terugboekrecht |
Twee dingen om te onthouden. Ten eerste: een afschrijving is de eerste acht weken nooit definitief. Reken er in je cashflow niet op alsof het al binnen is. Ten tweede: een stornering laat je vordering onaangetast. De klant heeft zijn geld terug, maar is het bedrag nog steeds verschuldigd; je hebt alleen je makkelijkste inningsmiddel verspeeld. Wat je daarna doet, staat op mislukte incasso's opvolgen.
De zakelijke variant kent geen terugboekrecht, maar stelt zwaardere eisen: je klant moet een zakelijke partij zijn en zijn bank moet het mandaat vooraf registreren. Niet elke payment service provider ondersteunt dit.
Wat je moet bewaren
Bij een geschil moet je kunnen aantonen dát er een mandaat was en wat erin stond. Bewaar daarom per klant:
- het machtigingskenmerk en de datum van afgifte;
- het bewijs van toestemming: de eerste betaling of het getekende formulier;
- de vooraankondigingen die je hebt verstuurd, meestal je facturen.
Zolang de mandaten netjes vastliggen is een stornering een incident. Zonder die administratie is elke klacht een discussie die je niet kunt winnen.
Hoe RCUR dit afhandelt
RCUR is Mollie Gold Partner en incasseert via je eigen Mollie-account. Praktisch betekent dat:
- Je hebt geen eigen incassocontract en incassant-ID nodig, want de incasso loopt onder het contract van Mollie.
- De machtiging wordt vastgelegd via de eerste betaling op een betaallink. Wil je een formeel getekend mandaat, dan voer je de IBAN handmatig in nadat je klant heeft getekend.
- Facturen en aankondigingen kun je automatisch laten meelopen via de koppelingen met Moneybird, Exact Online, WeFact en e-Boekhouden.
- Uitbetalingen komen op je eigen rekening binnen; RCUR staat niet tussen jou en je geld.
Je kunt 7 dagen gratis proberen, zonder creditcard.
Veelgestelde vragen
Wat is een SEPA-incassomandaat precies?
Een mandaat, in het Nederlands ook machtiging genoemd, is de toestemming van je klant om bedragen van zijn rekening af te schrijven. Het is een overeenkomst tussen jou en de klant; de bank van de klant controleert hem niet vooraf bij een gewone consumentenincasso.
Hoe lang blijft een mandaat geldig?
Een doorlopend mandaat blijft geldig zolang je het gebruikt. Schrijf je 36 maanden lang niets af, dan vervalt het en heb je een nieuw mandaat nodig voordat je opnieuw mag incasseren.
Moet ik de klant vooraf informeren over een afschrijving?
Ja. Je meldt vooraf welk bedrag je op welke datum afschrijft. De standaardtermijn is 14 kalenderdagen, maar je mag met je klant een kortere termijn afspreken, bijvoorbeeld in je algemene voorwaarden. Bij een vast maandbedrag op een vaste datum volstaat één aankondiging voor de hele reeks.
Kan een klant een afschrijving terugdraaien?
Bij een gewone consumentenincasso kan de klant tot 8 weken na de afschrijving zonder opgaaf van reden zijn geld terugvragen. Bestond er geen geldig mandaat, dan loopt die termijn op tot 13 maanden. Een stornering haalt overigens je vordering niet weg: de klant is het bedrag nog steeds verschuldigd.
Heb ik een eigen incassant-ID nodig?
Niet als je via een payment service provider zoals Mollie incasseert; de incasso loopt dan onder hun incassocontract en hun incassant-ID. Wil je rechtstreeks bij je bank incasseren, dan vraag je een eigen machtigingsovereenkomst en incassant-ID aan.
Is een iDEAL-betaling een geldig SEPA-mandaat?
Nee. Een eerste betaling via iDEAL legt bij je payment service provider een machtiging vast waarmee je doorlopend kunt incasseren, maar het is geen ondertekend mandaat in de zin van de SEPA-regels. Je hebt bij een betwisting dus geen getekende machtiging om te overleggen. Wil je die wel, dan laat je de klant een machtigingsformulier tekenen en voer je de IBAN handmatig in.